Matan Tora - wat vieren we op het Wekenfeest?
Publicatiedatum: 09 juni 2016 1254 keer gelezen

Geen enkel historisch moment is zo bepalend, voor zowel onze als vele andere geloofsovertuigingen, als het moment waarop de Tora aan het Joodse Volk wordt gegeven op de berg Sinai. De joodse geleerden zeggen dat alle geboden en alle joodse kennis toen aan de wereld werd gegeven met als belangrijkste symbool de stenen tafelen met de tien geboden. De tien geboden die waarlijk niet alleen voor de jood betekenis hebben; de hele wereld kent ze en begrijpt dat zij de basis vormen voor een leefbare samenleving. 

Door rabbijn H. Groenewoudt

Toch is er een lans voor te breken dat die stenen tafelen met hun universele inhoud niet zomaar het hoogtepunt van dat moment zijn geworden, daar was nog wel iets voor nodig. Enkele woorden van Rasjie, de beroemde middeleeuwse Bijbelverklaarder, wijzen namelijk op nog een ander aspect van dat ogenblik.

De Tora vertelt ons dat het joodse volk op de eerste dag van de derde maand haar kampement opslaat in de woestijn Sinaï. Het commentaar van Rasjie hierbij is als volgt. Het volk slaat ‘als één man, met één hart’ het kamp op. Het moment dat het volk arriveert in de woestijn, is dat het moment dat de Tora de onderlinge samenhang van het volk onderstreept. Waarom? Omdat de buitengewone solidariteit van het volk de randvoorwaarden vormt voor het uiteindelijk hoogtepunt: de tien geboden.   

De Tora hecht heel veel waarde aan de eenheid tussen mensen. Om samen op te trekken, om samen de handleiding voor een leefbare maatschappij te ontvangen en in de praktijk te kunnen brengen, is een dieper gevoel van eenheid noodzakelijk.

Maar waaruit bestaat die eenheid, hoe vind je die en hoe bewijs je die?

Om dat te begrijpen kunnen we iets leren van de generatie van de Toren van Babel. U weet wel, die generatie die - verenigd met elkaar - door het bouwen van een toren, G’d wilde uitdagen. Uiteindelijk straft G’d hen door ze andere talen te laten spreken en ze te verspreiden. Juist dat wat hen sterk maakt, wordt van hen afgepakt. Hun eenheid wordt hen ontnomen. Omdat die niet leidde tot een verrijking van de wereld maar integendeel tot afvalligheid en opstand tegen het Opperwezen.

We leren hier een belangrijke les voor alle tijden en situaties. Dat een groep mensen zich verenigd voelt, betekent nog niet dat zij daarmee ‘goed bezig’ zijn, of in andere woorden G’ds zegen verdienen. De vraag wat die harmonie aan meerwaarde voor anderen oplevert, is absoluut essentieel. In de woorden van Rasjie ‘als één man’ wordt hiermee de eenheid ‘met één hart’ bedoeld. Dit slaat op de eenstemmigheid om met die kracht iets positiefs voor anderen te doen.  Zij waren allen eensgestemd om de volgende stap te nemen in hun ontwikkeling tot volk: de wereld verrijken met de Tora door middel van de tien geboden. De eenheid niet als doel, maar als middel voor iets groots. Dat vieren wij op het Wekenfeest.

Het artikel is overgenomen uit “Rond de Bron” van de Stichting Joodse Kindergemeenschap Cheider nr. 63, 5776.