Levenscyclus
Publicatiedatum: 27 september 2017 540 keer gelezen

“Beste Rabbijn Jacobs,
Kunt u vanuit uw rol als opperrabbijn kort vertellen over:

- Geboorte
- Brit Mila, besnijdenis
- Bat/ Bar Mitswa - Choepa, huwelijk
- Lewaja, begrafenis
- Jahrzeit, sterfdag”

Door opperrabbijn B. Jacobs, vicevoorzitter
Afbeelding Avraham Nachar; een Brit Mila

Geachte lezer van Rond de Bron,

Bovenstaand verzoek aan mij kwam van onze vrijwillige, onbezoldigde, overenthousiaste hoofdredacteur: Of ik kort het hele leven kan beschrijven van de wieg tot en met het graf. Het meest denkbare en kortste antwoord hierop is natuurlijk: neen! Het hele leven kort beschrijven, terwijl het zo vol inhoud is en behoort te zijn, is onmogelijk. En als dan toch al het hele leven beschreven moet worden: wat met de periode vóór de wieg? En wat gebeurt er ná het graf?

Enige weken geleden deed ik mee aan een paneldiscussie. Eén van de vier deelnemers was een atheïst. Onderwijs mag, in zijn optiek, alleen gegeven worden over bewezen feiten. Alles wat wetenschappelijk niet bewezen is of kan worden, mag thuis worden verteld aan de kinderen, maar niet op school, want het is onwetenschappelijk. Waarden en normen worden dan dus ook niet meer aan de kinderen onderwezen op school, maar ze moeten er wel zijn, ook volgens de atheïst. Wat die waarden en normen dan zijn wordt uitsluitend thuis en facultatief bepaald. En voor hen die geen Bijbel bezitten en G’ds Woord niet (er)kennen, want dat is niet wetenschappelijk, komen de waarden en normen dan voort uit het menselijk brein. En dan maar hopen, dacht ik toen ik het hoorde, dat het menselijk brein toevallig de juiste waarden en normen gaat uitvinden en geen onderscheid gaat maken tussen mensen en Übermenschen!

Het klopt: er zijn helaas door de eeuwen heen velen, zoals vandaag de ISIS, die de godsdienst misbruiken als een arena om hun criminaliteit uit te leven. Maar gelijk wetenschap misbruikt kan worden om te moorden en te bedriegen, hoewel dat natuurlijk geenszins de bedoeling is van oprechte wetenschappers, zo kan ook de religie verkeerd vertaald en verkeerd gebruikt worden.

Maar laten we ons gewoon beperken tot de oprechte inhoud van G’dsdienst en van wetenschap. Ook wetenschap gaat uit van veronderstellingen. Als ik dit en dat aanvaard als onbewezen uitgangspunt, dan is de wereld zoveel miljoen jaar oud. Maar omdat de wetenschap zich uitsluitend richt op het gebied na het onbewezen uitgangspunt, de hypothese, heeft het de schijn van wetenschappelijk bewezen.

De Bijbel, Tora en Traditie gaan uit van de Schepper van de wereld. En onze Schepper heeft een wereld geschapen waarvan de aarde het centrum vormt. En in die wereld heeft hij de mens neergezet. Waarom? Omdat Hij dat zo wilde. En aan die wereld heeft hij Zijn Tora gegeven. Waarom? Omdat Hij dat zo wilde. En in die Bijbel staan wetten waarmee de mens, ieder vanuit zijn eigen godsdienst, Hem moet dienen. Waarom? Omdat Hij dat zo wilde.

En een jongetje wordt op de achtste dag besneden. Waarom? Omdat Hij dat zo wilde. Dezelfde reden waarom het kind werd geboren, dezelfde reden waarom man en vrouw met elkaar trouwen, dezelfde reden waarom een jongen als hij dertien jaar is, bar-mitswa wordt en een meisje op haar twaalfde bat-mitswa, een eigen G’dsdienstige verantwoordelijkheid krijgen toebedeeld. En om dezelfde reden nemen mensen na een aards bestaan afscheid en treedt er een scheiding op tussen lichaam en ziel: omdat Hij dat zo wilde.

Op verschillende leeftijden geeft G’d ons rustmomenten, momenten om even buiten de alledaagse sleur te treden en jezelf te confronteren met de vraag: waarom? En met het basisantwoord van alle vragen: omdat Hij dat zo wilde.

Beste lezer van Rond de Bron, Ik hoop dat u begrijpt dat in essentie de hele levensloop een gegeven is, een geschenk van Boven. Als je iets geschonken krijgt, stel je geen vragen. Je krijgt het, je geniet ervan, je aanvaardt het. Als de mens dat beseft en accepteert, kan hij verder gaan en gaan lernen: waarom brit mila, waarom trouwen, waarom een jaartijd, waarom en waarom. Maar de basis van alles is, een beetje zoals de wetenschap, het aanvaarden en beseffen dat niet alles begrepen kan worden.

Dit artikel is gepubliceerd in de nieuwe Rond de Bron nummer 67 2017/5778