Integratie joods en profaan
Publicatiedatum: 21 januari 2016 1242 keer gelezen


Het Cheider is een joodse school. Dat wil niet alleen zeggen dat alle kinderen Joods zijn. De betekenis en de reikwijdte van het begrip ‘joods’ in onze school is veel groter.

Door rabbijn H. Groenewoudt

Toen de heer Cohen het Cheider stichtte, had hij een heel duidelijk doel voor ogen. Een school waar kinderen niet alleen twee curricula, joods en profaan, naast elkaar konden volgen, maar ook: tegelijkertijd en door elkaar. De kennis van onze Tora - de G’ddelijke teksten die wij onze kinderen bijbrengen en de Talmoedische uitwerking van die teksten - staan niet los van Frans, economie of aardrijkskunde. Nee, samen vormen zij de wereld van G’d en de mens. Door kennis van beide, en dus van beider raakvlakken, worden onze leerlingen optimaal gevormd voor het leven.

Neem bijvoorbeeld de moderne talen. Waarom zouden die een jonge leerling van onze school extra interesseren? Nu, hier is wel degelijk alle reden voor. Behalve dat veel van onze families in andere taalgebieden leven, is het Frans bijvoorbeeld de taal waarin de grote Talmoedverklaarder Rasjie (1040-1105, Troyes, Frankrijk) alle moeilijke woorden uit de Tora en de Talmoed heeft uitgelegd. De grote Duitse Rabbijn Samson Rafael Hirsch schreef zijn grote werken in het Duits. En het Engels is dè internationale taal voor de joodse hedendaagse literatuur. Zo maar wat voorbeelden.

Hoe kunnen wij op het Cheider geschiedenis, aardrijkskunde, maatschappijleer of economie geven zonder stil te staan bij de rol van het Jodendom in al die vakken? De mogelijkheden zijn legio. Een verrijking van de kennis en van de lessen. Biologie, natuur- en scheikunde kunnen bijna verheven worden - ik wil het niet overdrijven maar toch - door het bewustzijn dat in die vakken in feite G’ds Schepping wordt bestudeerd en daarmee dus ook Zijn Intelligentie, die oneindig is. Wat een kans voor onze leerlingen om hun religieuze opvoeding te verstevigen met ‘profane’ onderbouwing.

Op school gaan wij de discussies die de wetenschap telkens weer ontketenen niet uit de weg. Immers als de Tora de Waarheid is, dan moeten zij die de kennis van de Tora hebben dit soort discussies aan willen gaan. Dit vereist wel een speciale voorbereiding en toegespitste kennis maar de winst is enorm. Onze leerlingen zijn niet onder de indruk van alle theorieën. Zij weten die op waarde te schatten en te plaatsen in het kader van hun joodse levensvisie.

De joodse en profane curricula staan naast elkaar. Maar hoeveel meer krachtig zijn wij als we in staat zijn om ze samen te brengen.

Dit artikel is eerder gepubliceerd in Rond de Bron nummer 61 2015/5776